Viêm vú sau sinh

Viêm vú có thể tiến đến nhiễm trùng, với nhiều dấu hiệu như bị cảm cúm. Triệu chứng điển hình là đỏ, cứng, đau nhức, sưng nóng ở ngực và khu vực xung quanh. Các dấu hiệu khác là ớn lạnh, đau đầu, sốt trên 38,5ºC và kiệt sức.
Nguyên nhân có khi không phải bởi nhiễm trùng mà do sữa xâm nhập vào các mạch máu nhỏ ở ngực và sau đó, cơ thể phản ứng lại bằng đau, sốt. Không chỉ có người mẹ cho con bú mẹ hoàn toàn mới bị viêm vú, nhóm người mẹ nuôi con bằng sữa ngoài cũng dễ phải đối mặt với hiện tượng này. Một số người bị viêm cả hai bên ngực cùng lúc, một số người khác thì bị viêm vú tái phát, nhiều lần.

Nguyên nhân

Nguyên nhân phổ biến được biết đến gây viêm vú là sự ứ sữa. Sự tồn đọng sữa là vì sữa được sản xuất ra nhiều hơn sữa bị lấy đi. Có thể do bé chưa bú đủ no ở mỗi cữ bú hoặc do tư thế cho con bú chưa đúng. Nếu mẹ và bé ở vị trí chưa đúng khi cho bú thì sữa không được chảy ra hết. Nguyên nhân khác là do ứ máu – chưa thể trở lại bình thường sau sinh, người mẹ bị chấn thương…

Ngoài nguyên nhân do ứ sữa, viêm vú còn có thể được gây ra bởi sự xâm nhập của vi trùng. Một số người mẹ bị viêm vú có núm vú bị nứt và vi khuẩn có thể dễ dang đi qua vết (hoặc khe) nứt của núm vú, vào trong hệ thống bạch huyết của vú. Các chuyên gia cho rằng, viêm vú và nứt núm vú đều có thể do người mẹ chưa cho con bú đúng cách. Điều này lý giải vì sao người lần đầu làm mẹ rất dễ bị viêm vú do chưa có kinh nghiệm cho con bú. Viêm vú có thể xuất hiện ở bất cứ thời điểm nào nhưng thường là tháng đầu sau sinh, do mẹ đang học cách cho con bú đúng.

Điều trị

Không cần ngừng cho con bú vì điều đó sẽ làm cho viêm vú nặng nhiều. Bạn cần đi khám ngay. Tùy thuộc vào thời gian và mức độ của bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định cách trị liệu phù hợp cho bạn, kể cả việc dùng kháng sinh. Hãy trao đổi với bác sĩ về bất kỳ loại thuốc nào mặc dù các thuốc kháng sinh với bệnh viêm vú là an toàn cho bé sơ sinh. Người mẹ có thể được đề xuất nghỉ ngơi nhiều, dùng thuốc giảm đau và nén chườm ấm.

Nếu là do bạn cho con bú không đúng cách và không hiệu quả, thuốc kháng sinh không giúp ích gì. Bạn cần trao đổi với bác sĩ và học cách cho con bú đúng.

Những cách bạn có thể thử là:-

• Chắc chắn rằng bé bú đúng tư thế và bú no. Cố gắng đổi các tư thế cho con bú khác nhau và giúp bé “bám” vú mẹ tốt hơn. Nên cho bé bú thường xuyên.

• Vắt sữa mẹ bằng tay hay bằng máy nếu ngực đầy. Một số người mẹ chọn cách dùng máy vắt sữa rồi cho bé uống sữa thay vì cho con bú, nhất là khi ngực bị đau.

• Nếu bạn mệt mỏi, hãy nghỉ ngơi càng nhiều càng tốt.

• Thử các biện pháp ấm như chườm ấm, dùng gạc ấm; tắm bồn hay tắm vòi sen bằng nước ấm. Tuy nhiên, một số người mẹ thấy các biện pháp mát thì tốt hơn.

• Nếu massage, cần thao tác nhẹ nhàng, trong lúc cho con bú để kích thích sữa tiết ra. Không massage mạnh vì nó khiến viêm vú nặng hơn và sữa có thể chảy vào các mô ở ngực.

Trao đổi với bác sĩ để dùng thuốc giảm đau. Ibuprofen có thể được chỉ định khi cho con bú, giúp giảm viêm cũng như đau đớn. Paracetamol cũng là một thay thế.

Thời gian khỏi bệnh

Nếu được chẩn đoán sớm, điều trị viêm vú rất dễ dàng và nhanh chóng. Nếu bạn bắt đầu dùng kháng sinh, thời gian khỏi bệnh còn tùy từng trường hợp. Nếu vú vẫn mềm và bạn còn sốt, hãy đi khám ngay.

Không nên ngừng cho con bú

Bạn có thể tiếp tục cho con bú dù vú bị viêm. Mặc dù có thể rất đau đớn, bạn cần cho con bú càng nhiều càng tốt để cải thiện tình trạng ứ sữa. Hãy thử một miếng gạc ấm trên ngực vài phút trước khi cho con bú.

Nếu cho con bú mà ngực vẫn căng, bạn nên dùng máy vắt sữa hoặc vắt sữa bằng tay. Sau đó, có thể cho con uống sữa mẹ bằng bình hoặc bằng cốc.

Ảnh hưởng đến bé

Mặc dù bạn có thể cảm thấy đau khủng khiếp nhưng viêm vú không ảnh hưởng đến bé của bạn. Thậm chí nếu bạn đã nhiễm viêm vú và bé nuốt phải vi khuẩn trong sữa từ vú bị nhiễm bệnh, vi khuẩn sẽ bị giết chết bởi các axit trong dạ dày của bé.

Theo Mẹ và Bé